Krouna

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Krouna
Krouna evangelicky kostel.JPG

Flago

Blazono

Flago Blazono
Administrado
Statuso Vilaĝo
Lando Ĉeĥio
Regiono Pardubice
Distrikto Chrudim
Fondita en 1349 (la unua skriba mencio)
Poŝtkodo 539 01 - 539 44
Retpaĝaro http://www.krouna.cz
Demografio
Loĝantaro 1 378 (01,01,2012)
Loĝdenso 41 loĝ./km²
Geografio
Koordinatoj 49°46′15″N 16°01′45″O  /  49.77083°N, 16.02917°O / 49.77083; 16.02917 (Krouna) (mapo)Koordinatoj: 49°46′15″N 16°01′45″O  /  49.77083°N, 16.02917°O / 49.77083; 16.02917 (Krouna) (mapo)
Alto 530 mŜablono:Informkesto urbo/zorgado/numero
Areo 34,374448 km² ( 343 7.4 448 ha) [+]
Krouna (Ĉeĥio)
DMS
Krouna
Krouna
Ĉeĥa respubliko
Alia projekto
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo Krouna [+]
Information icon.svg
vdr

Vilaĝo Krouna situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en submontara teritorio, parte en protektata pejzaĝa regiono Žďárské vrchy, 9 km oriente de la urbo Hlinsko kaj 20 km okcidente de la urbo Polička ĉe la ŝoseo n-ro 34 inter Havlíčkův Brod kaj Svitavy.

Vilaĝpartoj[redakti | redakti fonton]

Al la komunumo apartenas vilaĝpartoj:

  • Krouna
  • Čachnov
  • Františky
  • Oldříš
  • Ruda
  • Rychnov

Historio[redakti | redakti fonton]

Krouna ekestis kiel huba vilaĝo en pentrinda valo de rivereto Krounka. Konstruitaj estis prefere pli grandaj biendomoj kaj ĉarpentitaj vilaĝdomoj.

Vilaĝo Krouna estas unue menciita sub nomo Grunaw en la jaro 1349, kiam temis pri decido, ĉu ĝi estos havaĵo de episkpejo en Litomyšl. En tiu tempo ĝi estis dividita je Horní Krouna (Supra Krouna - Grunaw superior) kaj Dolní Krouna (Malsupra Krouna - Grunaw inferior), nuna vilaĝo Otradov. Tiam, en la jaro 1344, ekestis arĥiepiskopejo en Prago kaj ankaŭ nova episkopejo en Litomyšl, plejparte sur ĝisnuna teritorio de episkopejo Olomouc. Pli malfrue Krouna estis parto de sinjorejo Rychmburk, en la jaroj 1763 ĝis 1823 ĝi apartenis al familiaro Kinský kaj poste al familiaro Thurn-Taxis. Ĝiaj civitanoj vivtenis sin plejparte per agrokulturado, arbohakado, per minado kaj kalcinado de kalkŝtono. Ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo de la 19-a al 20-a jarcentoj komencis en Krouna metia produktado, prefere de cigaredingoj kaj ludiloj kaj ankaŭ teksobrodado. En la jaro 1866, post batalo apud Hradec Králové, la vilaĝon elrabis prusaj armeanoj.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Preĝejoj[redakti | redakti fonton]

Ĉirkaŭ la jaro 1350 estis en Krouna konstruita ligna preĝejo kun ŝinda tegmento, sur kies loko pli poste ekestis ŝtona preĝejo de Sankta Mikaelo Arkianĝelo. En la jaro 1768 ĝi estis barokigita. En ĝia turo kun embrazuraj fenestroj estas du sonoriloj el la jaroj 1529 kaj 1618. En la jaro 1874 oni komencis konstruon de nova evangeliana preĝejo, kiu sian nuntempan formon akiris per aranĝoj faritaj de arĥitekto Schmoranz.

Popola arĥitekturo[redakti | redakti fonton]

En la vilaĝo estas kelkaj konstruaĵoj de ligna popola arĥitekturo de polička-regiona tipo, el kiuj la plej signifa estas n-ro 61 - Bukáček bieno, sed ankaŭ nombroj 76, 147, 139 kaj garbejo ĉe paroĥejo.

Paroĥejo[redakti | redakti fonton]

Baroka paroĥejo estas el la jaro 1740, duetaĝa kun plattegmentaj ĉambroj.

Lernejo[redakti | redakti fonton]

Baroka lernejo estas el la sama jaro kiel la paroĥejo. Ĝi havas altigitan teretaĝon kaj groptegmenton.

Monumentoj[redakti | redakti fonton]

En malsupra parto de la vilaĝo staras monumento al Jan Žižka kaj apud la Korto monumento al viktimoj de fervoja katastrofo en la jaro 1995.

Vilaĝpartoj[redakti | redakti fonton]

Rychnov[redakti | redakti fonton]

Homoj ĉi tie vivtenis sin per agrokulturado, per arbaraj laboroj, teksado, teksobredado kaj per kalcinado de kalkŝtono. Ĝis nun estas konservitaj domoj de popola arĥitekturo. Apud la domaro estis trovita neolita kojno el nigra silicito.

Františky[redakti | redakti fonton]

Františky estis nomataj ankaŭ Paseky aŭ Franzendorf. La loĝantoj faris lignajn produktojn, laboris kiel lignokarbistoj kaj ŝpinis linon. En Františky estas triangulada punkto de la unua ordo el la jaro 1867 kun belvidejo.

Čachnov[redakti | redakti fonton]

La domaro ekestis komence de la 18-a jarcento apud martelmaŝino. En la vilaĝeto estas fervoja stacio sur linio inter Žďárec u Skutče kaj Polička.

Ruda[redakti | redakti fonton]

"Ruda" signifas (Erco) kaj la domaro ekestis jam en la 15-a jarcento, eble kiel bazo por minado de erco sekve prilaboratan en martelmaŝinoj en ĉirkaŭaĵo.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Marek Podhorský: Pardubický kraj. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]