Horní Bradlo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Horní Bradlo
Horní-Bradlo-kaple2014.jpg

Flago

Blazono

Flago Blazono
Administrado
Statuso Vilaĝo
Lando Ĉeĥio
Regiono Pardubice
Distrikto Chrudim
Fondita en 1329 (la unua skriba mencio)
Poŝtkodo 538 25 - 539 53
Retpaĝaro http://www.hornibradlo.cz
Demografio
Loĝantaro 468 (01,01,2014)
Loĝdenso 22 loĝ./km²
Geografio
Koordinatoj 49°47′57″N 15°44′47″O  /  49.79917°N, 15.74639°O / 49.79917; 15.74639 (Horní Bradlo)Koordinatoj: 49°47′57″N 15°44′47″O  /  49.79917°N, 15.74639°O / 49.79917; 15.74639 (Horní Bradlo)
Alto 510 mŜablono:Informkesto urbo/zorgado/numero
Areo 20,32 km² (2 032 ha) [+]
Horní Bradlo (Ĉeĥio)
DMS
Horní Bradlo
Horní Bradlo
Ĉeĥa respubliko
Alia projekto
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo Horní Bradlo [+]
v  d  r
Information icon.svg

Vilaĝo Horní Bradlo situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en montetaro Železné hory, en valo de la rivero Chrudimka, 6 km okcidente de la urbeto Trhová Kamenice, 8 km sudokcidente de la urbo Nasavrky, 10 km sudoriente de la urbo Seč, ĉe la ŝoseo n-ro 343 inter Seč kaj Svratka. La vilaĝo estas agrabla ripozloko kaj vojkruciĝo de turismaj kaj cikloturismaj padoj.

Vilaĝpartoj[redakti | redakti fonton]

Al la komunumo apartenas vilaĝpartoj:

  • Horní Bradlo
  • Dolní Bradlo
  • Javorné
  • Lipka
  • Travná
  • Velká Střítež
  • Vršov

Historio[redakti | redakti fonton]

Domaro Bradlo estas unue rememorata en la jaro 1329, kiam ĝia origina posedanto, monaĥejo de Vilémov, devis vendi ĝin al sinjoroj de Lichtenburk. Post pluaj posedantoj, en la jaro 1715 Bradlo kaj Lipka fariĝis parto de sinjorejo Nasavrky.

Nomo de la vilaĝo Bradlo (Klifo) estis derivita de memstara roko, kiu estas sur okcidenta flanko de la domaro sur dekstra flanko de Chrudimka.

En la jaro 1867 komencis ĉi tie fabrikadon vitrofarejo de majstro Jan Rückel. La vitrofandejo ricevis nomon "Fandejo Vileminina" laŭ princino de Auersperg. Komence ĝi produktis nur krudan vitron, sed poste belegan kavan vitron kaj facetitan kristalon. La fabrikado daŭris ĝis la jaro 1944. Post la milito komenciĝis fabrikado de kristnaskaj ornamaĵoj, kies produktado plu daŭras. Oni eksportas ilin en multajn landojn de la mondo.

En la jaro 1879 oni konstruis en Bradlo bazan lernejon. Post baldaŭa alkonstruo ĝi konservis sian formon ĝis la jaro 1996, kiam ĝi estis nove rekonstruita.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Kapelo[redakti | redakti fonton]

En la jaroj 1892 - 93, post morto de František Rükl, filo de fondinto de la vitrofarejo, lia edzino sinjorino Růžena Rüklová konstruigis sur monteto super Bradlo novgotikan kapelon de Sankta Maria kun familia kripto.

Naturrezervejo Polom[redakti | redakti fonton]

Sudoriente de Bradlo leviĝas poloma monteto, sur kies deklivoj situas naturrezervejo Polom kun restoj de fago-abia prarbaro. Gigantaj abioj havis cirkonferencon ĉirkaŭ ses metrojn kaj altecon pli ol kvidek metrojn. Falintaj arboj en diversaj ŝtupoj de malkombiniĝo gastigas multajn speciojn de fungoj kaj insektoj. Nestas ĉi tie driokopo nigra (Dryocopus martius) kaj tufparuo (Parus cristatus).

Ĉasista kasteleto[redakti | redakti fonton]

Kasteleto kaŝita meze de arbaroj apartenis al princo Auersperg.

Fortikaĵeto Lipka[redakti | redakti fonton]

Sur monteto sude de Bradlo estas domaro Lipka. Iam ĉi tie staris granda fortikaĵeto, kiu estis centro de sinjorejo Lipka. Familiaro Kustoš el Zubří kaj Lipka rekonstruigis ĝin je kastelo, konstruigis novan korton kaj familian kripton. De la fino de 18-a jarcento ne estis la kastelo prizorgata, servis kiel garbejo kaj tenejo. Post la dua milito mastrumadis tie agrikultura kooperativo.
En Lipka naskiĝis en la jaro 1864 ĉeĥa esperantisto Stanislav Schulhof.

Kripto en Lipka[redakti | redakti fonton]

Kripto de senjora kaj sinjora familiaro de Lipka troviĝas proksime de la kastelo en Lipka. Ĝi estas sur loko de estinta tombejo de Ĉeĥa frataro kaj en la jaro 1936 estis rekonstruita.

Memorinda arbo[redakti | redakti fonton]

Apud vojo al la kripto de familiaro Kustoš kreskas giganta tilio, kies aĝon oni taksas je 800 jaroj. Cirkonferenco de arbotrunko estas 800 cm.

Alnaro en Vršov[redakti | redakti fonton]

Proksime de domaro Vršov, apud vojo al Krásné, estas alna arbaro kun areo 18,5 ha, kiu estis proklamita nacia natura memoraĵo. Kreskas ĉi tie leŭkojo printempa (Leucojum vernum), primolo svelta (Primula elatior), mezereo (Daphne mezereum), ajlo ursa (Allium ursinum).

Kampanileto en Javorné[redakti | redakti fonton]

La kampanileto estas interesa per sia formo - la ĉefa kolono elstaras el ligna budeto sube. La kampanileto estas en listo de kulturaj memorindaĵoj.


Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Marek Podhorský: Pardubický kraj. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j.

2004.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]